Άποψη της συγγραφέα Τασούλας Τοπαλίδου
Τυχαία είχα βρεθεί σε μια συντροφιά και έγινα αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας μιας συζήτησης για κάποιο ζήτημα που έπρεπε να επιλυθεί, από κάποια δημόσια υπηρεσία και ο ενδιαφερόμενος ανέφερε πως του συνέστησαν να βρει ένα «μέσον», για να γίνει η δουλειά του. Ακούγεται πολύ οικείο και μοιάζει υπόθεση καθημερινή, αλλά είναι ένα από τα σημεία που περικλείουν την περιβόητη κοινωνική παθογένεια.
Εντύπωση μου έκανε ότι το «μέσο» ακόμα αντιμετωπίζεται ως μια φυσιολογική αναγκαιότητα, ως το μοναδικό κλειδί που ανοίγει δημόσιες και ιδιωτικές πόρτες, χωρίς η φωνή και η στάση των ανθρώπων να προσδίδει ενοχή ή αμηχανία. Αισθάνομαι σχεδόν γελοία όταν θέλω να μιλώ για αξιοκρατία και εντιμότητα, κι όχι μόνο η αφεντιά μου υποθέτω. Ουσιαστικά έννοιες σαν αυτές δολοφονούνται σε μόνιμη βάση στις μικρές συνδιαλλαγές αλλά και στις μεγάλες, σε εκείνες των σαλονιών της εξουσίας.
Τελικά το συμπέρασμα είναι πως το «ρουσφέτι» έχει αναχθεί σε δεξιότητα επιβίωσης; Δεν είναι μεμπτή τακτική αλλά «εξυπνάδα;». Κι όταν χρησιμοποιούμε το «μέσον» ποιος χάνει εντέλει και ποιος κερδίζει; Σίγουρα, όχι η αξιοκρατία. Ακόμα πιο σίγουρα, όχι η εντιμότητα αλλά ούτε και η ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται.
Σκέφτομαι πως είμαστε στο παραπέντε, αν όχι στο και πέντε κι απλά εγώ έχω μείνει πολύ πίσω, να δημιουργηθεί το απόφθεγμα: «τιμή σε εκείνους που όρισαν να φυλάνε το ρουσφέτι» ως παράφραση στίχων του ποιήματος του μεγάλου Καβάφη. Η παράκαμψη νόμων και κανόνων, πρώτα από τα κέντρα εξουσίας κι έπειτα από τα μέλη της κοινωνίας, δεν προοιωνίζει τη βελτίωση της δημοκρατίας μας αλλά οδηγεί στα λημέρια του βαθέως κράτους, αυτού, που τα τελευταία χρόνια ευαγγελίζονται οι κυβερνώντες πως θα πολεμήσουν.
Κάποιος ίσως σκεφτεί: μα, με τη δική μου εκδούλευση χαλάει το κράτος και η κοινωνία; Αν απαντήσω ναι θα είναι υπερβολή; Υποκρισία; Θα θίξω τα όσια και ιερά του έθνους;
Πιστεύω πως ο νεποτισμός, η ευνοιοκρατία, οι πελατειακές σχέσεις, δηλαδή η αποκατάσταση συγγενικών προσώπων και ημετέρων και η ανταλλαγή υπηρεσιών με αντίτιμο την πολιτική στήριξη υποβαθμίζουν και αποδυναμώνουν το πολίτευμά μας, το οποίο επιλέξαμε. Η αντίστροφη τακτική υποδηλώνει ανθρώπους που αγαπούν την πατρίδα τους και από τη δική τους θέση κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν. Το ρουσφέτι, ως κομμάτι μιας συμφεροντολογικής πολιτικής και των δύο μερών που το εφαρμόζουν, μπορούμε να πούμε πως αντανακλά την ήσυχη κουλτούρα της διάβρωσης σε κάθε επίπεδο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής μας.
Τασούλα Τοπαλίδου
