Γιατί ο πόλεμος στο Ιράν επηρεάζει όλους τους λαούς του κόσμου

Ο πόλεμος στο Ιράν, επηρεάζει τους λαούς του κόσμου, επιφυλάσσοντας μεγάλο αντίκτυπο για την ατμόσφαιρα, την υγεία, την τροφή

Ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, αφορά ολόκληρο τον κόσμο για πολλούς λόγους. Ένας από αυτούς είναι ο περιβαλλοντικός. 

Οι ειδικοί προειδοποιούν πως τα «αλμυρά βασίλεια» της Μέσης Ανατολής, ευάλωτες μονάδες αφαλάτωσης και εγκαταστάσεις πετρελαίου που γίνονται πολεμικοί στόχοι, φέρνουν μεγάλο κίνδυνο. 

Την ίδια ώρα, γνωρίζουμε πως μεγάλο κομμάτι των καυσίμων και των λιπασμάτων περνά από τα Στενά του Ορμούζ. Γνωρίζουμε, επίσης, πως οι στρατοί του κόσμου ευθύνονται για μεγάλο ποσοστό των εκπομπών αερίων. 

Ο πόλεμος στο Ιράν, επηρεάζει το παγκόσμιο στερέωμα και τους λαούς του κόσμου, επιφυλάσσοντας μεγάλο αντίκτυπο για την ατμόσφαιρα, την υγεία, την τροφή, μεταξύ άλλων. 

Οι κλιματικές συνέπειες του πολέμου

Ό,τι κι αν συμβεί με τις ενεργειακές επιλογές των κρατών, ο ίδιος ο πόλεμος θα αυξήσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. 

Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, που διανύει τον τέταρτο χρόνο του, έχει μέχρι στιγμής προκαλέσει εκπομπές που αντιστοιχούν σε 311 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα.

Και αναφορές δείχνουν ότι, ακόμη και πριν από την εισβολή στο Ιράν, οι στρατοί του κόσμου ευθύνονταν για το 5,5% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων που παγιδεύουν τη θερμότητα κάθε χρόνο -περισσότερο από κάθε χώρα εκτός από την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ινδία.

Η Νέτα Κρόφορντ, συνιδρύτρια του προγράμματος Costs of War στο Ινστιτούτο Watson για Διεθνείς και Δημόσιες Υποθέσεις του Πανεπιστημίου Brown, λέει ότι τα μαχητικά αεροσκάφη που καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες καυσίμου και απελευθερώνουν διοξείδιο του άνθρακα και άλλους ρύπους είναι μόνο ένα παράδειγμα.

«Οι συνέπειες του πολέμου στις εκπομπές θα ξεπεράσουν κατά πολύ οποιαδήποτε μικρή μείωση εκπομπών που μπορεί να προκύψει από την αυξημένη διάθεση για μια πράσινη μετάβαση», λέει.

«Μαύρη βροχή» και μακροχρόνιες συνέπειες 

Το Σαββατοκύριακο στο Ιράν έπεσε «μαύρη βροχή», αφού ΗΠΑ και Ισραήλ έπληξαν αποθήκες πετρελαίου. Μαζί με τις πρόδρομες ουσίες της όξινης βροχής -διοξείδιο του θείου και διοξείδιο του αζώτου – τα νέφη ρύπων είναι πιθανό να περιέχουν ένα «κοκτέιλ» υδρογονανθράκων, αιωρούμενων μικροσωματιδίων PM2.5 και καρκινογόνων ενώσεων, σύμφωνα με τον Gabriel da Silva, αναπληρωτή καθηγητή χημικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης.

Σε αυτό το τοξικό «μιξ», μπορεί επίσης να περιλαμβάνονται βαρέα μέταλλα και ανόργανες ενώσεις από υποδομές που καταστράφηκαν στις εκρήξεις.

Στο έδαφος του Ιράν, ήδη πολλοί άνθρωποι έχουν αναφέρει δυσκολία στην αναπνοή και αίσθημα καψίματος σε μάτια και λαιμό. Οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι για την υγεία περολαμβάνουν, μεταξύ άλλων, καρκίνο, νευρολογικές παθήσεις και καρδιακά προβλήματα. 

Καθώς οι ρύποι κατακάθονται στα κτίρια και εισχωρούν στους υδάτινους δρόμους, μπορεί να παραμείνουν για πολύ καιρό ακόμη και μετά την κατάσβεση των πυρκαγιών, απειλώντας ευθέως τη θαλάσσια ζωή σε ένα ήδη επιβαρυμένο οικοσύστημα.

Κι όμως, η ρύπανση είναι μία μόνο από τις πολλές απειλές για τις υδάτινες προμήθειες σε Ιράν και γειτονικές χώρες. Στις επιθέσεις έχουν πληγεί μονάδες αφαλάτωσης στη Μέση Ανατολή, οι οποίες παράγουν γλυκό νερό από θαλασσινό και υποστηρίζουν την παροχή σε πολλές μεγάλες πόλεις της περιοχής. Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα σημαντικό σημείο ευαλωτότητας σε καιρό πολέμου. 

«Όλοι σκέφτονται τη Σαουδική Αραβία και τους γείτονές της ως πετρελαιοκρατίες. Αλλά εγώ τις αποκαλώ βασίλεια του αλμυρού νερού», ο διευθυντής του Κέντρου Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα. «Είναι ανθρωπογενείς υπερδυνάμεις νερού που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα. Είναι ταυτόχρονα ένα τεράστιο επίτευγμα του 20ού αιώνα και ένα είδος ευαλωτότητας».

Το Ιράν δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δημιούργησαν ένα «προηγούμενο», αφού αεροπορικό πλήγμα προκάλεσε ζημιές σε ιρανική μονάδα αφαλάτωσης, μειώνοντας την παροχή νερού σε 30 χωριά.

Την Κυριακή, το Ιράν κατηγορήθηκε ότι προκάλεσε ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης στο Μπαχρέιν. Επειδή πολλές μονάδες αφαλάτωσης στον Κόλπο είναι ενσωματωμένες σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, επιθέσεις στις ηλεκτρικές υποδομές θα μπορούσαν επίσης να εμποδίσουν την παραγωγή νερού.

Ενώπιον μιας μεγάλης κρίσης

Παρότι το Ιράν εξαρτάται λιγότερο από την αφαλάτωση σε σχέση με γειτονικά κράτη -καθώς αντλεί το μεγαλύτερο μέρος του νερού από ποτάμια, ταμιευτήρες και υπόγειους υδροφορείς- αυτοί έχουν εξαντληθεί έπειτα από πέντε χρόνια ξηρασίας.

Η χώρα προσπαθεί γρήγορα να επεκτείνει την αφαλάτωση κατά μήκος των νότιων ακτών της και να μεταφέρει μέρος του νερού στο εσωτερικό, αλλά οι περιορισμοί στις υποδομές, το ενεργειακό κόστος και οι διεθνείς κυρώσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα επέκτασης.

Στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί και η πρόσφατη πολεμική σύρραξη, η οποία ανεβάζει στο «κόκκινο» τον κίνδυνο οι άνθρωποι να μείνουν χωρίς νερό, την ώρα που πλησιάζει καλοκαίρι. 

Διαταραχή στην προμήθεια πετρελαίου και ανανεώσιμη ενέργεια

Ενώ τα βομβαρδισμένα διυλιστήρια και τα διαταραγμένα ναυτιλιακά δρομολόγια πλήττουν οικονομίες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο, η ιστορία δείχνει ότι το άμεσο ένστικτο είναι συχνά η στροφή σε πιο ρυπογόνα καύσιμα.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες στράφηκαν στον άνθρακα, ενώ άλλες πλήρωσαν υψηλότερες τιμές για υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ που μεταφερόταν μέσω του Ατλαντικού.

Με την αβεβαιότητα που επικρατεί στα Στενά του Ορμούζ, τα δεξαμενόπλοια αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία γύρω από την Αφρική, αυξάνοντας τις εκπομπές από τη ναυτιλία και τον κίνδυνο πετρελαιοκηλίδων σε ήδη επιβαρυμένες εναλλακτικές διαδρομές.

Απειλούνται επίσης και οι προμήθειες σε τρόφιμα, αφού, σύμφωνα με το Euronews, περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων περνά από εκεί, και με τις τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται, αυξάνεται και το κόστος της γεωργίας και της μεταφοράς τροφίμων.

Ωστόσο, η κρίση ενισχύει επίσης το επιχείρημα υπέρ της διατροφικής και ενεργειακής αυτάρκειας πιο κοντά στο εσωτερικό των χωρών.

Πηγή: www.rosa.gr