Η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Αλεξανδρούπολη συνοδεύτηκε από υποσχέσεις για ανάπτυξη, ασφάλεια και θέσεις εργασίας — όμως τα ερωτήματα για την ουσία, τις καθυστερήσεις και το πραγματικό αποτύπωμα παραμένουν ανοιχτά
Η περιοδεία του Πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης στον Έβρο και η παρουσία του στο προσυνέδριο της Νέα Δημοκρατία στην Αλεξανδρούπολη επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί ως ένα ισχυρό μήνυμα ασφάλειας, ανάπτυξης και εθνικής αυτοπεποίθησης. Ωστόσο, πίσω από τις κυβερνητικές εξαγγελίες για ενεργειακές επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και ενίσχυση των συνόρων, αναδύεται μια πιο σύνθετη πραγματικότητα: μια περιοχή που παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα σε μεγάλες υποσχέσεις και χρόνιες εκκρεμότητες.
Η Αλεξανδρούπολη, που τα τελευταία χρόνια προβάλλεται ως ανερχόμενος ενεργειακός κόμβος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, βρίσκεται στο επίκεντρο της κυβερνητικής ρητορικής. Όμως για πολλούς κατοίκους του Έβρου, η καθημερινότητα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από δημογραφική συρρίκνωση, περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης και υποδομές που παραμένουν ανεπαρκείς.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφτηκε το Δέλτα του Έβρου, τον Συνοριακό Σταθμό των Κήπων, όπου είναι σε εξέλιξη εργασίες για την αναβάθμιση και επέκταση των εγκαταστάσεων, το στρατιωτικό φυλάκιο της Γέφυρας Κήπων, περιοχές που έχουν πληγεί από τα πρόσφατα πλημμυρικά φαινόμενα, ενώ περιηγήθηκε στις εγκαταστάσεις της εταιρείας τεχνολογίας Prisma Electronic και στη συνέχεια στο εργοτάξιο στη ΒΙΠΕ Αλεξανδρούπολης όπου κατασκευάζεται η νέα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο.
Επίσκεψη και στην «Κυρά του Δέλτα»
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε το πρωί την καλύβα τη Αρτέμιδος Παπακωστίδου, γνωστής με την προσωνυμία «Κυρά του Δέλτα», η οποία κατοικεί σε δυσπρόσιτη περιοχή στις εκβολές του Έβρου, συνομίλησε με τους αλιείς καθώς και τα άτομα που βρίσκονται στις καλύβες του Έβρου και μάλιστα δοκίμασε τις σπεσιαλιτές της κας Παπακωστίδου.
Ακολούθησε επίσκεψη του Πρωθυπουργού στο εργοτάξιο της νέας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου, επένδυση που υλοποιείται με τη συμμετοχή της ΔΕΗ και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, αποτέλεσε την αιχμή της κυβερνητικής παρουσίας. Το έργο παρουσιάζεται ως στρατηγικής σημασίας για τη μετατροπή της περιοχής σε ενεργειακό κόμβο.
Ο Πρωθυπουργός ενημερώθηκε για την πορεία και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου από τον Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΗ Αλέξη Παϊζή, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνο Ξιφαρά και τους Δημήτρη Κοπελούζο και Χρήστο Κοπελούζο του Ομίλου Κοπελούζου, που μέσω της Damco έχει αναλάβει την κατασκευή.
Κατά την περιήγηση στο εργοτάξιο επισημάνθηκε ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η νέα μονάδα στην κατεύθυνση ενίσχυσης του ρόλου της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου, καθώς αναμένεται να τροφοδοτεί αγορές της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ παράλληλα θα τονώσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας μας σε περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας, σε συνδυασμό με τις ΑΠΕ που έχουν αναπτυχθεί.
Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, ο νέος θερμοηλεκτρικός σταθμός θα συνδέεται και με την πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU) ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, καθιστώντας την περιοχή «σταυροδρόμι» δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, παρά το μέγεθος της επένδυσης, οι άμεσες θέσεις εργασίας που προβλέπονται είναι περιορισμένες, ενώ η πραγματική διάχυση των οικονομικών οφελών στην τοπική κοινωνία παραμένει αμφίβολη. Η εμπειρία προηγούμενων μεγάλων έργων στην ελληνική περιφέρεια έχει δείξει ότι η τοπική ανάπτυξη δεν είναι αυτονόητη συνέπεια των ενεργειακών επενδύσεων.
Παράλληλα, η στρατηγική επιλογή για ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας από φυσικό αέριο, σε μια περίοδο που η Ευρώπη επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, δημιουργεί ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα τέτοιων έργων.
Η κυβερνητική αφήγηση περί «ενεργειακής αυτονομίας» έρχεται αντιμέτωπη με την πραγματικότητα της ενεργειακής ακρίβειας, που συνεχίζει να επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ακολουθεί ολόκληρη η δήλωση του Πρωθυπουργού:
«Νομίζω ότι δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι στην Αλεξανδρούπολη πράγματι χτυπάει η ενεργειακή “καρδιά”, θα έλεγα όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και όλης της Ανατολικής Ευρώπης.
Μετά τις πολύ σημαντικές επενδύσεις οι οποίες έχουν γίνει μέχρι στιγμής για την υποδοχή υγροποιημένου φυσικού αερίου, εδώ δρομολογείται μία υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο.
Μία μονάδα η οποία είναι απολύτως συμπληρωματική των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, βλέπουμε εδώ στο βάθος τις ανεμογεννήτριες οι οποίες λειτουργούν. Και είναι ακριβώς αυτός ο συνδυασμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και πολύ αποτελεσματικών μονάδων φυσικού αερίου που επιτρέπουν στη χώρα μας πια να προσδοκά ότι θα έχει χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά να προσδοκά κιόλας να συνεχίσει, όπως το κάνει το τελευταίο διάστημα, να είναι εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας και όχι απλά εισαγωγέας.
Η μονάδα αυτή συνολικά θα έχει ισχύ παραπάνω από 800 MW. Θα ενταχθεί στο σύστημα μέσα στον επόμενο χρόνο και μιλάμε για μία επένδυση η οποία ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια ευρώ, ΔΕΗ μαζί με ΔΕΠΑ Εμπορίας, η οποία θα είναι έτοιμη μέσα στον επόμενο χρόνο.
Και, βέβαια, η επίσκεψη αυτή είναι και ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται μία ημέρα μετά τις σημαντικές ανακοινώσεις οι οποίες έγιναν στην Ουάσιγκτον για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ενός πολύ φιλόδοξου έργου που βάζει την Ελλάδα στο κέντρο των γεωπολιτικών και γεω-ενεργειακών εξελίξεων μιας ευρύτερης περιοχής.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αν κοιτάξει κανείς 6-7 χρόνια πίσω, ειδικά εδώ στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, μιλάμε για μία άλλη πόλη, για έναν άλλο Έβρο, για μία τελείως διαφορετική δυναμική. Και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην επιλογή της κυβέρνησης να προτάξει την ιδιαίτερη γεωγραφική θέση της Αλεξανδρούπολης στα ενεργειακά μας σχέδια. Και είναι νομίζω σαφές ότι δικαιωνόμαστε για τις επιλογές αυτές που έχουμε κάνει».
Νωρίτερα, ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της εταιρείας Prisma Electronics, η οποία δραστηριοποιείται στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την παραγωγή προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων για τομείς όπως η άμυνα, η αεροδιαστημική, η ναυτιλία, οι βιομηχανικές εφαρμογές και οι κρίσιμες υποδομές. Ο Πρωθυπουργός ξεναγήθηκε από τη διοίκηση της εταιρείας, τους Γιώργο, Ηλία και Χρήστο Γιορδαμλή, στους χώρους παραγωγής. Συνομίλησε με το προσωπικό και ενημερώθηκε για τις καινοτόμες λύσεις που προσφέρει η Prisma Electronics, η οποία συνεργάζεται με κορυφαίους διεθνείς φορείς, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, η Airbus DS και το CERN.
Κατά τη διάρκεια της περιήγησης στους χώρους της Prisma o Κυριάκος Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να ανακοινώσει ένα νέο πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων από τη ΔΥΠΑ για την πρόσληψη ανέργων σε θέσεις πλήρους απασχόλησης, που θα αφορά 2.000 ωφελούμενους στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Η επιχορήγηση θα ανέρχεται σε έως 875 ευρώ ανά μήνα. Το πρόγραμμα θα καλύπτει μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος, περιλαμβανομένων των δώρων και του επιδόματος άδειας.
Ολοκληρώνοντας την επίσκεψη, ο Πρωθυπουργός σημείωσε: «Είναι πράγματι μια ευχάριστη έκπληξη εδώ, στην ακριτική Αλεξανδρούπολη, να συναντά κανείς μια εταιρεία τόσο υψηλής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, όπως η Prisma Electronics. “Θερμά συγχαρητήρια γι’ αυτά τα οποία έχετε πετύχει. Εδώ φέρνετε και δημιουργείτε πολλές καλοπληρωμένες δουλειές. Έχετε ήδη 150 εργαζόμενους υψηλών δεξιοτήτων, καλά αμειβόμενους. Θα έλεγα ότι είναι κατ’ εξοχήν εργαζόμενοι οι οποίοι ωφελήθηκαν και ωφελούνται και από τη φορολογική πολιτική της κυβέρνησης.
Αλλά για εμάς η διαρκής δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αποτελεί και αυτή κεντρική προτεραιότητα. Είμαι σήμερα στην ευχάριστη θέση να αναγγείλω ένα νέο πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη: 2.000 επιδοτούμενες θέσεις εργασίας. Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει σε δύο εβδομάδες από τώρα. Το προηγούμενο είχε πάρα πολύ υψηλή απορρόφηση. Ίσως καταφέρετε και εσείς μέσα από αυτό το πρόγραμμα να προσελκύσετε κάποιους νέους εργαζόμενους.
Οπότε θα ήθελα και από εδώ να μεταφέρω ότι το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, ειδικά αυτό το οποίο σχετίζεται και με την άμυνα ή με την προστασία των κρίσιμων υποδομών, με τη ναυτιλία μας, τυγχάνει της προσοχής και του αμέριστου ενδιαφέροντος της πολιτείας.
Σας εύχομαι πάντα επιτυχίες και με το καλό καινούργια καινοτόμα έργα, περισσότερους δορυφόρους, καινούργια συστήματα για την αμυντική μας βιομηχανία και να μεγαλώσετε, με περισσότερους εργαζόμενους και περισσότερες θέσεις εργασίας».
Η ανακοίνωση για 2.000 επιδοτούμενες θέσεις εργασίας μέσω της ΔΥΠΑ παρουσιάστηκε ως σημαντική παρέμβαση για την ενίσχυση της απασχόλησης στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Ωστόσο, πρόκειται για επιδοτούμενες και όχι απαραίτητα μόνιμες θέσεις, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της απασχόλησης μετά τη λήξη της κρατικής επιδότησης. Η εμπειρία αντίστοιχων προγραμμάτων στο παρελθόν δείχνει ότι πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν να διατηρήσουν το προσωπικό όταν σταματά η οικονομική ενίσχυση.
Το δημογραφικό πρόβλημα του Έβρου παραμένει έντονο, με τη φυγή νέων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό να συνεχίζεται. Οι προσωρινές ενισχύσεις δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες της αποδυνάμωσης της περιφέρειας.
Η επίσκεψη του Πρωθυπουργού σε πληγείσες περιοχές από τις πρόσφατες πλημμύρες ανέδειξε ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα: την ανεπάρκεια των αντιπλημμυρικών υποδομών.
Παρά τις εξαγγελίες για νέα έργα και αυξημένη χρηματοδότηση, η πραγματικότητα είναι ότι πολλές από τις παρεμβάσεις που συζητούνται σήμερα βρίσκονται στο τραπέζι εδώ και δεκαετίες χωρίς να έχουν υλοποιηθεί. Οι αγρότες της περιοχής συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα, ενώ η διαχείριση των υδάτων του Άρδα παραμένει εξαρτημένη από διακρατικές συμφωνίες και όχι από μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε με αγρότες στις Φέρες και συνομίλησε μαζί τους για τις ανάγκες του κλάδου ως συνέπεια του συνδυασμού ανομβρίας, πυρκαγιών, πλημμυρών και ζωονόσων που έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια.
Ο Πρωθυπουργός ανέλυσε τη στρατηγική της κυβέρνησης για την ανάκαμψη και ενίσχυση της ελληνικής κτηνοτροφίας, σε συνδυασμό με την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ και σημείωσε πως χάρη στη συμφωνία με τη Βουλγαρία για την αξιοποίηση υδάτων του Άρδα εξασφαλίζεται η παροχή νερού στον πρωτογενή τομέα της περιοχής τους θερινούς μήνες.
«Κάνουμε μία μεγάλη και δύσκολη μετάπτωση, αυτό που έγινε με τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν ήταν εύκολο. Από την πρώτη στιγμή αναγνωρίσαμε ότι υπήρχαν καθυστερήσεις, γι’ αυτό και κάναμε αυτή τη στήριξη του εισοδήματος για όσους έχασαν τα ζώα τους. Θα υπάρχει και του χρόνου στήριξη εφόσον χρειαστεί. Εμείς θέλουμε να τελειώνουμε μία ώρα αρχύτερα με τις ζωονόσους για να μπορούμε να προχωρήσουμε και σε ανασύσταση κοπαδιών, να κάνετε τη δουλειά την οποία αγαπάτε και την οποία θέλουμε να κάνετε. Δεν θέλουμε να είστε σε μία κατάσταση να τρέχετε πίσω από το κράτος για να σας καλύπτει τα προς το ζην», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Τα νερά για το καλοκαίρι και για τα επόμενα χρόνια είναι εξασφαλισμένα. Αλλά τώρα είναι και στο χέρι μας, όπως είπαμε, να γίνουν όλα αυτά για τα οποία πολλές φορές έχουμε μιλήσει αλλά ακόμα δεν τα έχουμε κάνει. Αυτό είναι δέσμευση δική μου. Οι πόρτες μας είναι πάντα ανοιχτές, και του Υπουργείου και του δικού μας γραφείου και του Κωστή Χατζηδάκη. Ξέρω τα προβλήματα και να μας έχετε εμπιστοσύνη», προσέθεσε ο Πρωθυπουργός.
«Ξέρετε πόσο έχουμε ασχοληθεί με τα θέματα του Έβρου. Στα πλαίσια του εφικτού μπορούμε και θα σας βοηθήσουμε», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η καθυστέρηση στην υλοποίηση βασικών υποδομών έχει επιδεινώσει την ευαλωτότητα της περιοχής απέναντι σε φυσικές καταστροφές, με σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό κόστος.
Επίσκεψη σε συνοριακές εγκαταστάσεις και οι δηλώσεις για επέκταση του φράχτη στον Έβρο εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική προβολής της κυβέρνησης ως εγγυητή της εθνικής ασφάλειας.
Ο Πρωθυπουργός, συνοδευόμενος από τον τον Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλο Τοψίδη και τον Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης Δημήτρη Γαλαμάτη είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί για την πορεία των εργασιών στη βασική πύλη εισόδου και εξόδου προς την Τουρκία, από την οποία διέρχονται κάθε χρόνο περίπου 3 εκατομμύρια άτομα. Ο Κυριάκος Μητσοτακης ενημερώθηκε για την πορεια των εργων, που περιλαμβάνουν την κατασκευή νέων στεγάστρων για τον διαβατηριακό και τελωνειακό έλεγχο, την ανέγερση νέων κτισμάτων για κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό έλεγχο, ξεχωριστή δομή για διενέργεια ενδελεχών και στοχευμένων ελέγχων, χωροθέτηση ξεχωριστών σημείων στάθμευσης για διαφορετικούς τύπους οχήματος και δημιουργία διακριτών ζωνών ελέγχου για εμπορικές και επιβατικές ροές
Ολοκληρώνοντας την επίσκεψή του και αναφερόμενος στη φύλαξη των συνόρων το 2020, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε: «Έχουμε κάθε λόγο να είμαστε υπερήφανοι για τη διαχείριση που έγινε τότε. Και βέβαια, από τότε πάρα πολλά άλλαξαν και στον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αντιλαμβάνεται πια τη φύλαξη των συνόρων.
Η επίσκεψη στον Έβρο πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει την πολιτική της εικόνα και να αναδείξει το αναπτυξιακό της αφήγημα. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και την πραγματικότητα αποτελεί το βασικό πεδίο στο οποίο θα κριθεί η αξιοπιστία της κυβερνητικής πολιτικής.
Η μετατροπή της Αλεξανδρούπολης σε ενεργειακό κόμβο μπορεί να αποτελέσει σημαντική γεωπολιτική εξέλιξη, αλλά δεν εγγυάται από μόνη της την ευημερία των τοπικών κοινωνιών. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η περιοχή θα αποκτήσει στρατηγική σημασία, αλλά αν οι κάτοικοί της θα δουν ουσιαστική βελτίωση στη ζωή τους.
Για τον Έβρο, που βρίσκεται εδώ και χρόνια στην πρώτη γραμμή γεωπολιτικών, οικονομικών και μεταναστευτικών πιέσεων, οι υποσχέσεις δεν αρκούν πλέον. Αυτό που ζητείται είναι απτά αποτελέσματα — και αυτά παραμένουν, μέχρι στιγμής, ζητούμενο.
