Περιβαλλοντικές οργανώσεις και επιστημονικοί φορείς κάνουν λόγο για «ασκό του Αιόλου» και ζητούν απόσυρση κρίσιμων διατάξεων
Έντονο κύμα αντιδράσεων έχει προκαλέσει το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς περιβαλλοντικές οργανώσεις, επιστημονικοί φορείς και επαγγελματικά επιμελητήρια εκφράζουν σοβαρές ενστάσεις για ρυθμίσεις που αφορούν τις περιοχές Natura 2000, προειδοποιώντας για κινδύνους υποβάθμισης του φυσικού πλούτου της χώρας.
Η πρόταση του ΥΠΕΝ για επεκτάσεις οικισμών και σχεδίων πόλεων μέσα σε ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων σε περιοχές Natura είναι πολλαπλώς προβληματική και ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για την υποβάθμιση προστατευόμενων περιοχών υπό τον μανδύα του πολεοδομικού σχεδιασμού, προειδοποιούν 12 περιβαλλοντικές οργανώσεις σε κοινό τους σχόλιο.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ANIMA, ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, ΑΡΧΕΛΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία, Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, Καλλιστώ, iSea, MEDASSET, MedINA και WWF Ελλάς, επισημαίνουν ότι η προϋπόθεση που θέτει το νομοσχέδιο για συμβατότητα ανάμεσα στις πολεοδομούμενες επεκτάσεις και τις ειδικές μελέτες καθορισμού μέτρων και ζωνών προστασίας (ΕΠΜ) είναι προσχηματική, εξηγώντας ότι: οι ΕΠΜ δεν έχουν εξετάσει πολεοδομικά ζητήματα, ούτε έχουν προβεί σε εκτίμηση και αντιμετώπιση των επιπτώσεών τους. Μάλιστα, οι ΕΠΜ και τα πολεοδομικά σχέδια ολοκληρώνονται χωρίς έως τώρα να έχει επιδιωχθεί ουσιαστική εναρμόνιση· επομένως, αν επικαιροποιηθούν τώρα οι ήδη καθυστερημένες ΕΠΜ, το αποτέλεσμα θα είναι πρόσθετες καθυστερήσεις και σίγουρα πρόχειρες και αντιφατικές λύσεις.
Επιπρόσθετα, το ανώτερο όριο που προτείνεται για πολεοδόμηση του 20% στις ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων δεν τεκμηριώνεται· δυνητικά αφορά μεγάλες εκτάσεις, δεν συνδέεται με βασικά πολεοδομικά μεγέθη και δεν μπορεί να προσδιοριστεί από τις ΕΠΜ.
Όσον αφορά τη ρύθμιση δραστηριοτήτων, που το νομοσχέδιο προτείνει ορισμένες δραστηριότητες να επιτρέπονται οριζόντια και στις τέσσερις ζώνες προστασίας και δυνητικά να υπόκεινται σε περιορισμούς ή απαγορεύσεις, οι 12 οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι είναι επικίνδυνες, ιδίως για τις ζώνες απόλυτης προστασίας και προστασίας της φύσης. Ταυτόχρονα, παρατηρούν πως «αρχαιολογικές εργασίες ανασκαφών ή οικοδομικές επεμβάσεις σημαντικής κλίμακας δεν είναι συμβατές με αδιατάραχτες φυσικές περιοχές υψηλής προστασίας, οι οποίες δεν είναι καν κηρυγμένες ως αρχαιολογικές περιοχές, ενώ τέτοιου είδους επεμβάσεις θα πρέπει να προβλέπονται κατάλληλα στα προεδρικά διατάγματα προστασίας.
Οι δε προτεινόμενες επεμβάσεις για λόγους πολιτικής προστασίας καλύπτονται ήδη από ειδική νομοθεσία και δεν απαιτούν αυτού του είδους τη ρύθμιση, ενώ συναφείς επεμβάσεις πρόληψης ή αποκατάστασης εξυπηρετούνται από τις καλώς επιτρεπόμενες οριζόντια δράσεις διαχείρισης και αποκατάστασης. Αλλά ακόμα και ορισμένες ήπιες δραστηριότητες που συνοδεύονται από μεταφορά εξοπλισμού ή έχουν σημαντικές επιπτώσεις θα πρέπει να περιορίζονται, ή και να απαγορεύονται στις ζώνες με υψηλό προστατευτικό καθεστώς». Ζητούν δε από το ΥΠΕΝ να αναθεωρήσει ριζικά τις προτεινόμενες διατάξεις.
Πολεοδόμοι: Να αποσυρθεί το άρθρο για την πολεοδόμηση των Natura
Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών καλεί το ΥΠΕΝ να αποσύρει το άρθρο 98, θυμίζοντας τα αυτονόητα. Δηλαδή ότι «ο στόχος των περιοχών Natura 2000 είναι η προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, η διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, των ειδών χλωρίδας και πανίδας και η διαφύλαξη της γης ως σημαντικού πόρου. Όχι η οικιστική ανάπτυξη, με όποιο μανδύα βιωσιμότητας και πράσινου αποτυπώματος κι αν φέρει».
Για τον ΣΕΠΟΧ, όπως σημειώνει και σε ανακοίνωσή του, «καθίσταται προφανής ένας ιδιαίτερα σημαντικός κίνδυνος για τον εξωαστικό χώρο και τις προστατευόμενες περιοχές. Η προτεινόμενη οριζόντια ρύθμιση που παρέχει δυνατότητες πολεοδόμησης έχει ανυπολόγιστες και εν δυνάμει ανεξέλεγκτες και καταστροφικές συνέπειες για τις πιο ευαίσθητες και με μεγαλύτερη οικολογική αξία περιοχές της χώρας. Ταυτόχρονα, γίνεται φανερή όλο και περισσότερο η προσπάθεια αλλοίωσης του χαρακτήρα των οικισμών με πολεοδομήσεις στην περίμετρό τους, από το ΥΠΕΝ. Σε μια εποχή κλιματικής κρίσης, η ελληνική πολιτεία επιμένει να κινείται με μοναδικό αναπτυξιακό γνώμονα την περιορισμένου ορίζοντα και υψηλού περιβαλλοντικού κόστους περαιτέρω ενίσχυση της κτηματαγοράς και του τουρισμού», καταλήγει.
Σε κίνδυνο οι καμένες εκτάσεις της Βόρειας Εύβοιας, Δαδιάς, κ.ά.
Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας, μεταξύ άλλων, αναδεικνύει διάταξη του άρθρου 96 με ολέθριες συνέπειες, όπως τις χαρακτηρίζει, για τα καμένα δάση της Β. Εύβοιας, της Δαδιάς και των αναρίθμητων άλλων δασών που έχουν ήδη καεί ή πρόκειται να καούν στο μέλλον, καθώς ανακαλούνται υποχρεωτικά αποφάσεις αναδάσωσης σε καμένα δάση ή δασικές εκτάσεις για την προστασία τους εφόσον είχε εκδοθεί πιο μπροστά έγκριση επέμβασης. Εξηγεί δε αναλυτικά πως η εν λόγω διάταξη σημαίνει ότι «εάν κάποια στιγμή είχε εκδοθεί έγκριση επέμβασης σε δάσος σύμφωνα με την (άκρως προβληματική) δασική νομοθεσία για έργα κάθε είδους όπως λ.χ. κατασκευή και εγκατάσταση αγωγών φυσικού αερίου και πετρελαϊκών προϊόντων, κατασκευή και εγκατάσταση έργων ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), περιλαμβανομένων των μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών και κάθε απαραίτητου έργου για τη λειτουργία αυτών καθώς και των δικτύων σύνδεσής τους με το Σύστημα, έργα εκμετάλλευσης ορυκτών πρώτων υλών, με εξόρυξη, διαλογή, επεξεργασία και αποκομιδή αυτών κ.λπ., το δάσος καταστραφεί όμως στη συνέχεια από πυρκαγιά και η περιοχή κηρυχθεί αναδασωτέα, η πράξη αναδάσωσης ανακαλείται υποχρεωτικά (!!)».
Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου είναι μεν ετερόκλιτες, πολύπλοκες και προκαλούν σκόπιμη σύγχυση, ώστε να αποθαρρύνουν τους πολίτες από τη συμμετοχή στη διαβούλευση, συγκλίνουν όμως ως προς ένα κοινό σκοπό. Όπως σημειώνει: «Συνδυαστικά λαμβανόμενες όλες οι επίμαχες διατάξεις, είτε αφορούν την ακόμα μεγαλύτερη άμβλυνση των προϋποθέσεων χωροθέτησης και αδειοδότησης των ΑΠΕ και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) είτε καταργούν εντελώς τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης χάριν της επιτάχυνσης είτε παρέχουν ακόμη μεγαλύτερα προνόμια στην αγορά ενέργειας είτε εξουδετερώνουν ακόμα περισσότερο τη συνταγματική προστασία των δασών, των αναδασωτέων και των οικοτόπων Natura είτε αλλοιώνουν τη διαδικασία χωρικού σχεδιασμού, έχουν τον ίδιο στόχο.
Να καταστήσουν τη χώρα ένα πεδίο απαλλαγμένο από κάθε περιορισμό και ανοιχτό για την αλόγιστη και αναιτιολόγητη επέκταση της επιδρομής των ΑΠΕ, την ανεμπόδιστη επέκταση της λατομικής και μεταλλευτικής δραστηριότητας, την οικιστική ανάπτυξη ακόμα και των περιοχών Natura, την εξόντωση των δασών και των αναδασωτέων εκτάσεων και κάθε είδους επιχειρηματική εκμετάλλευση».
