Πρωτοποριακή περιβαλλοντική δράση δίνει νέα πνοή σε έναν υγρότοπο διεθνούς σημασίας
Μία από τις πιο πρωτοποριακές δράσεις αποκατάστασης της φύσης που έχουν υλοποιηθεί στην Ελλάδα βρίσκεται σε εξέλιξη στον υγρότοπο διεθνούς σημασίας του Δέλτα Έβρου, με στόχο την αποκατάσταση των υγροτοπικών ενδιαιτημάτων όπου διαχειμάζει τακτικά η Νανόχηνα, το πιο απειλούμενο υδρόβιο πουλί της Ευρώπης.
Η υποβάθμιση του υγροτόπου του Δέλτα Έβρου, αποτέλεσμα δεκαετιών αποστράγγισης των γλυκών νερών που εισρέουν στην περιοχή από τον ποταμό Έβρο, τα παρακείμενα ρέματα και τις βροχοπτώσεις, οδήγησε σε αλατούχα εδάφη και σημαντική μείωση της βλάστησης που αποτελεί τροφή για τις Νανόχηνες κι άλλα υδρόβια πουλιά. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και αλλαγή στις μετακινήσεις της Νανόχηνας, η οποία διαχειμάζει στους ελληνικούς υγρότοπους περίπου έξι μήνες τον χρόνο: ενώ παραδοσιακά επισκεπτόταν τη Λίμνη Κερκίνη και το Δέλτα Έβρου (και παλαιότερα τη Λίμνη Ισμαρίδα), πλέον φτάνει νωρίτερα στη Λίμνη Κερκίνη και σε ορισμένες χειμερινές περιόδους αποφεύγει εντελώς το Δέλτα Έβρου.
Η Νανόχηνα αποτελεί αντικείμενο έρευνας στο Δέλτα Έβρου για περισσότερες από δύο δεκαετίες. Στο πλαίσιο τρέχοντος ευρωπαϊκού Προγράμματος LIFE LWfG Climate για την προστασία της Νανόχηνας κατά μήκος της μεταναστευτικής της διαδρομής, του οποίου οι δράσεις στην Ελλάδα υλοποιούνται από την Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία και τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), η ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ προχώρησε στην αγορά υποβαθμισμένων καλλιεργήσιμων εκτάσεων και σε συνεργασία με τη Μονάδα Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Δέλτα Έβρου και Δαδιάς του ΟΦΥΠΕΚΑ στην αποκατάστασή τους, βάσει Σχεδίου Διαχείρισης και Αποκατάστασης Ενδιαιτήματος της Νανόχηνας. Οι εκτάσεις αυτές συνορεύουν με την κύρια περιοχή διαχείμασης των χηνών στο Δέλτα Έβρου. Κύριος στόχος του σημαντικού αυτού εγχειρήματος είναι η περιοχή αυτή να καταστεί και πάλι «φιλόξενη» για τη Νανόχηνα κι άλλα είδη που εξαρτώνται από τα φυσικά υγρολίβαδα.
Μέχρι σήμερα έχουν αγοραστεί από την ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ εκτάσεις περίπου 400 στρεμμάτων, με δέσμευση την αποκλειστική χρήση τους για σκοπούς προστασίας της φύσης. Η διαχείρισή τους βασίζεται σε τρεις άξονες: διαχείριση της βλάστησης μέσω σποράς με λιβαδικά φυτά, αποκατάσταση μέσω παροχής γλυκού νερού και μίμησης των εποχικών πλημμυρισμών και παθητική αποκατάσταση, κατά την οποία η περιοχή αφήνεται να ανακάμψει χωρίς παρέμβαση.
Οι εκτάσεις που αγοράστηκαν θα διαχειρίζονται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, ο οποίος, ως φορέας λειτουργίας του έργου, σε συνεργασία με την ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ, θα αναλάβει την συνέχιση της υλοποίησης των δράσεων αποκατάστασης.
Η διαμόρφωση μικρών αναχωμάτων και η κατακράτηση γλυκών νερών έχει ήδη προσελκύσει σημαντικούς αριθμούς υδρόβιων πουλιών, ανάμεσα στα οποία προστατευόμενα ή/και απειλούμενα είδη όπως Σφυριχτάρια, Κιρκίρια, Νανόκυκνους, Καστανόπαπιες, Ασπρομέτωπες Χήνες, Χουλιαρόπαπιες και Πρασινοκέφαλες Πάπιες.
Η αποκατάσταση της υγροτοπικής βλάστησης αναμένεται να ωφελήσει σημαντικά όχι μόνο την άγρια ζωή αλλά και να αναβαθμίσει την περιοχή ως βοσκότοπο για τα κτηνοτροφικά ζώα.
Η αγορά ιδιωτικών εκτάσεων με σκοπό την αποκατάσταση της φύσης αποτελεί μια διεθνώς επιτυχημένη πρακτική διατήρησης. Επιπρόσθετα, η δράση αυτή σηματοδοτεί την ανάπτυξη μιας νέας προσέγγισης προστασίας της φύσης στην Ελλάδα, μέσω της οποίας ιδιωτικές εκτάσεις διασφαλίζονται για μακροπρόθεσμη προστασία και αποτελούν ενεργό μέρος του δικτύου Natura 2000.
Οι πρώτες ενδείξεις από τους φτερωτούς επισκέπτες της περιοχής είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές. Σε μια εποχή όπου οι φυσικοί υγρότοποι υποχωρούν σε ολόκληρη την Ευρώπη, η αποκατάσταση των υγρολίβαδων στο Δέλτα Έβρου δείχνει ότι η στοχευμένη προστασία και η συνεργασία φορέων μπορούν να δώσουν ξανά χώρο στη φύση, αλλά και ελπίδα σε ένα από τα πιο απειλούμενα πουλιά της ηπείρου.
Σημειώσεις για τους συντάκτες:
- Συνοδευτικές φωτογραφίες είναι διαθέσιμες ΕΔΩ
- Η Νανόχηνα αποτελεί αντικείμενο έρευνας στο Δέλτα Έβρου για περισσότερες από δύο δεκαετίες. Δράσεις για την προστασία της υλοποιούνται ήδη από το 1999 στο πλαίσιο ευρωπαϊκών Προγραμμάτων LIFE, ενώ το 2002 ξεκίνησαν στην περιοχή οργανωμένες δράσεις διαχείρισης του υγροτόπου από τον τότε Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Έβρου. Το 2005 ξεκίνησε το πρώτο Πρόγραμμα LIFE σε επίπεδο μεταναστευτικής διαδρομής του είδους, ενώ από το 2011 έως το 2017 με συντονιστή την Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία, υλοποιήθηκε το δεύτερο διασυνοριακό Πρόγραμμα LIFE για το είδος.
- Μάθετε περισσότερα για τη Νανόχηνα ΕΔΩ
Για περισσότερες πληροφορίες:
Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία: Μαρία Παπαθανασίου, Υπεύθυνη Επικοινωνίας | Τηλ. 210 8228704 εσωτ.117 | Κιν. 6955 945007 | [email protected]
