Αναστολή LNG από το Κατάρ, φόβοι για τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίηση για άλμα τιμών έως 130%
Σε τροχιά έντονης αναταραχής εισέρχονται οι διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί αλυσιδωτές αντιδράσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Την ώρα που οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύονται, οι προβλέψεις για το φυσικό αέριο χαρακτηρίζονται εφιαλτικές, με την Ευρώπη να βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ενεργειακής ασφυξίας.
Η κρατική εταιρεία QatarEnergy ανέστειλε την παραγωγή LNG στις εγκαταστάσεις Ras Laffan και Mesaieed, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, έπειτα από επίθεση drone σε δεξαμενή νερού.
Η εξέλιξη αυτή αφαιρεί σημαντικές ποσότητες από μια ήδη περιορισμένη αγορά και εντείνει την πίεση στις διεθνείς τιμές. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το πλήγμα είναι ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς περίπου το 15% των εισαγωγών LNG προέρχεται από το Κατάρ. Η αναστολή των εξαγωγών εντείνει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οδηγώντας σε υψηλότερες προσφορές και αυξημένο κόστος προμήθειας.
Η συγκυρία επιβαρύνεται από τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη, τα οποία βρίσκονται κάτω από το 31%, έναντι περίπου 40% την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η μειωμένη αποθήκευση περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης σε νέες διαταραχές και αυξάνει τον κίνδυνο ενεργειακού μπλακ άουτ σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.
Ήδη, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης LNG κατέγραψαν άνοδο περίπου 50%, αγγίζοντας τα 47 ευρώ ανά μεγαβατώρα – το υψηλότερο επίπεδο του έτους.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των εξαγωγών ενέργειας της Μέσης Ανατολής. Οι διαχειριστές δεξαμενόπλοιων LNG περιορίζουν ήδη τις διελεύσεις, αυξάνοντας το λεγόμενο «risk premium» στις τιμές.
Σύμφωνα με τη Goldman Sachs, εάν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για έναν μήνα, οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν έως και 130%, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις ευρωπαϊκές οικονομίες και τα νοικοκυριά.
Παράλληλα, έντονη είναι η άνοδος και στις τιμές του πετρελαίου. Το Brent crude oil σημείωσε άνοδο περίπου 9%, φθάνοντας στα 79,41 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό (WTI) κατέγραψε άνοδο άνω του 8%, στα 72,57 δολάρια.
Η αγορά φοβάται ότι η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρή διακοπή του εφοδιασμού, πυροδοτώντας νέο κύμα ενεργειακής κρίσης αντίστοιχο – ή και εντονότερο – από εκείνο των προηγούμενων ετών.
Η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της ενεργειακής αβεβαιότητας. Η εξάρτηση από εισαγόμενο LNG, τα περιορισμένα αποθέματα και η γεωπολιτική ένταση δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, με άμεσες επιπτώσεις σε βιομηχανία, επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η πορεία των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και η διατήρηση ή μη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα καθορίσουν αν η αγορά θα σταθεροποιηθεί ή αν η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέο κύμα ενεργειακής κρίσης.
