Η «μεταρρύθμιση» ξεκινά σήμερα με αυξημένες απαιτήσεις, νέα καθήκοντα και περιορισμένες οικονομικές ανάσες, ενώ η καθημερινότητα των νέων οπλιτών μπαίνει σε μια άγνωστη και απαιτητική φάση
Από σήμερα τίθεται επίσημα σε εφαρμογή το νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας στις Ένοπλες Δυνάμεις, σηματοδοτώντας μια από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στον τρόπο εκπαίδευσης και αξιοποίησης των στρατευσίμων. Με αφετηρία την κατάταξη της Α’ ΕΣΣΟ 2026, χιλιάδες νέοι καλούνται να ενταχθούν σε ένα αναμορφωμένο σύστημα που υπόσχεται καλύτερη εκπαίδευση, αυξημένη αποζημίωση και αναβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης.
Ωστόσο, πίσω από τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί «εκσυγχρονισμού» και «αναβάθμισης», αναδύονται εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο οι αλλαγές ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες των στρατευσίμων και αν οι οικονομικές και λειτουργικές βελτιώσεις μπορούν να αντισταθμίσουν τις αυξημένες απαιτήσεις και την εντατικοποίηση της θητείας.
Κεντρικός πυλώνας του νέου μοντέλου είναι η επέκταση της βασικής εκπαίδευσης στις 10 εβδομάδες, με σημαντική αύξηση των πρακτικών ασκήσεων, των βολών και των επιχειρησιακών σεναρίων. Για πρώτη φορά εισάγονται νυχτερινές βολές, εκπαίδευση σε drones, ασκήσεις αυξημένης δυσκολίας και διανυκτερεύσεις στο ύπαιθρο, στοιχεία που μετατρέπουν τη θητεία σε μια σαφώς πιο απαιτητική εμπειρία.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις αλλαγές ως αναγκαία προσαρμογή στις σύγχρονες γεωπολιτικές συνθήκες και τις νέες μορφές πολέμου. Στην πράξη, όμως, πρόκειται για μια σαφή μετατόπιση της φιλοσοφίας της θητείας: από μια υποχρεωτική κοινωνική υπηρεσία με περιορισμένη επιχειρησιακή ένταση, σε ένα πιο αυστηρό και επιχειρησιακά προσανατολισμένο σύστημα.
Για τους ίδιους τους στρατεύσιμους, αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη φυσική και ψυχολογική πίεση, περισσότερες απαιτήσεις και λιγότερο χρόνο προσαρμογής.
Αναλυτικά:
- Οι ΕΣΣΟ μειώνονται από 6 σε 4 (Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο).
- Το σύνολο των στρατευσίμων κατατάσσεται στο Στρατό Ξηράς. Μόνο οπλίτες με εξειδικευμένα επαγγελματικά προσόντα, θα μετατάσσονται εσωτερικά στους άλλους κλάδους, την Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό.
- Οι στρατεύσιμοι κατατάσσονται σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης.
- Oι Οπλίτες υπηρετούν 12 μήνες εκτός όσων καταταγούν ως πρότακτοι ή πρωτόκλητοι και όσων επιλεγούν ή επιλέξουν να υπηρετήσουν σε Θράκη και νησιά Ανατολικού Αιγαίου, στην ΕΛΔΥΚ και στο Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς, οι οποίοι θα υπηρετήσουν 9 μήνες.
Στάδια εκπαίδευσης οπλιτών
– Πρώτο στάδιο βασικής εκπαίδευσης, το οποίο πραγματοποιείται στα κέντρα κατάταξης και περιλαμβάνει: α) την αρχική εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της εβδομάδας κατάταξης, η οποία ολοκληρώνεται με την ορκωμοσία των οπλιτών και β) την εκπαίδευση μαχητή, στην οποία αναπτύσσεται πλήρως η επιχειρησιακή ικανότητα του οπλίτη ως μαχητή.
– Δεύτερο στάδιο ειδικής εκπαίδευσης, το οποίο πραγματοποιείται σε Μονάδες Εκπαίδευσης Ειδικοτήτων της Μείζονος Διοίκησης ή του Σχηματισμού, όπου υπάγονται οι μονάδες στις οποίες έχουν τοποθετηθεί, ή σε Κέντρα Διά Βίου Μάθησης. Κατά το στάδιο αυτό οι οπλίτες εκπαιδεύονται σε ειδικότητες και κάθετες δεξιότητες, αντίστοιχα.
– Τρίτο στάδιο εκπαίδευσης, το οποίο πραγματοποιείται στις μονάδες στις οποίες οι οπλίτες τοποθετούνται ή μετατίθενται για την εκπλήρωση του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης και αφορά στην επιχειρησιακή ένταξη των οπλιτών.
Βασική Εκπαίδευση με διάρκεια 10 εβδομάδες
– Αυξάνεται ο χρόνος της πρακτικής εκπαίδευσης.
– Αυξάνεται ο αριθμός και το είδος των βολών. Προστίθεται νυχτερινή βολή, βολή πιστολίου και ρίψη εκπαιδευτικής χειροβομβίδας.
– Αυξάνεται ο αριθμός αντικειμένων τακτικής, των πορειών, των ασκήσεων μικρών ομάδων, των νυχτερινών εκπαιδεύσεων ενώ παράλληλα επιχειρούνται συνδυαστικές εκπαιδεύσεις αυξανόμενης δυσκολίας όπως για παράδειγμα συνδυασμός πορείας με βολή, νυχτερινή πορεία – βολή και διανυκτέρευση στο ύπαιθρο.
– Εισάγεται εκπαίδευση σε οριζόντιες δεξιότητες, χρήσιμες στη μετέπειτα ζωή των οπλιτών στα αντικείμενα Α’ βοηθειών, πυροπροστασίας και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
– Εισάγεται η εκπαίδευση στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ), η οποία περιλαμβάνει θεωρητική εκπαίδευση, μεθόδουςανίχνευσης-εντοπισμού-αντιμετώπισης και πρακτική εξάσκηση στον εξομοιωτή, ο οποίος διαθέτει σενάρια αυξανόμενης δυσκολίας. Όσοι περάσουν επιτυχώς τα αρχικά βασικά σενάρια στον εξομοιωτή, υποβάλλονται σε τελική δοκιμασία στο εκπαιδευτικό ΣμηΕΑ. Οι επιτυχόντες επιλέγονται να παρακολουθήσουν την εκπαίδευση των δύο τελευταίων εβδομάδων, αποκτούν τη δεξιότητα του χειριστή ΣμηΕΑ και λαμβάνουν ειδικό διακριτικό σήμα που φέρουν στη στολή τους.
Ειδική Εκπαίδευση με διάρκεια 4 εβδομάδες
– Πραγματοποιείται σε επιλεγμένες επιχειρησιακές Μονάδες με μέριμνα των Μειζόνων Διοικήσεων-Σχηματισμών, σε ειδικά εξειδικευμένα Κέντρα και Σχολές και στα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ). Υπάρχουν επίσης και ειδικότητες που μετατίθενται απευθείας σε Μονάδες (ιατροί, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές, φυσικοθεραπευτές, μικροβιολόγοι, οπλίτες πληροφορικής, μουσικοί, χημικοί κλπ).
– Καταργούνται οι ειδικότητες που δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος και ομαδοποιούνται σε 19 εκπαιδευτικές ειδικότητες (από 46 κύριες).
– Ξεκινά η πιλοτική εφαρμογή ειδικοτήτων – δεξιοτήτων σε ΚΔΒΜ με προγράμματα εκπαίδευσης και πρακτικής άσκησης που θα παρέχουν στους οπλίτες πιστοποιημένη εξειδίκευση στα πεδία που έχουν επιλέξει. Για την Α’ ΕΣΣΟ προβλέπονται οι δεξιότητες Χειριστή Μηχανημάτων, Ναυαγοσώστη – Αυτοδύτη, Οπλουργού, Χειριστή Drone, καθώς και ειδικού προγράμματος Κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών.
– Τα προγράμματα εκπαίδευσης – δεξιοτήτων θα αυξηθούν σε περισσότερα πεδία στις επόμενες ΕΣΣΟ.
Τοποθέτηση σε Μονάδες Επιχειρησιακής Ετοιμότητας (12 εβδομάδες) και Μονάδες Επιλογής (στον 7ο μήνα)
– Μετά την ολοκλήρωση της βασικής και ειδικής εκπαίδευσης, οι οπλίτες τοποθετούνται σε Επιχειρησιακές Μονάδες Ελιγμού – Υποστήριξης Μάχης – Υποστήριξης Διοικητικής Μέριμνας, υψηλών απαιτήσεων και κατά απόλυτη προτεραιότητα σε μονάδες της Θράκης και του Ανατολικού Αιγαίου (70% των οπλιτών).
– Οι οπλίτες δικαιούνται τακτική μετάθεση από τη μονάδα αρχικής τοποθέτησής τους μετά την συμπλήρωση 6 μηνών από την ημερομηνία κατάταξης, μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας τους για 12 εβδομάδες (9μηνη θητεία) ή 26 εβδομάδες (12μηνη θητεία). Οι τοποθετήσεις γίνονται με μοριοδότηση (γνώσεις, δεξιότητες, τόπος προτίμησης-εντοπιότητα)
Αύξηση μηνιαίας αποζημίωσης
– Οι οπλίτες θητείας θα λαμβάνουν 100 ευρώ όταν υπηρετούν στην παραμεθόριο και 50 ευρώ όταν υπηρετούν στην ενδοχώρα, από 8,80 ευρώ έως σήμερα. Οι οπλίτες τέκνα πολύτεκνων οικογενειών θα λαμβάνουν 150 ευρώ από 35 ευρώ, ενώ σημαντικές αυξήσεις θα λάβουν οπλίτες γονείς (150 ευρώ για ένα τέκνο, 200 ευρώ για δύο, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο). Τέλος, οι άγαμοι ορφανοί και από τους δύο γονείς οπλίτες θα λαμβάνουν 200 ευρώ από τα 100 που λάμβαναν έως σήμερα.
Αναβάθμιση Συσσιτίου
– Η ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του συσσιτίου συνίσταται στην εφαρμογή του νέου κανονισμού τροφοδοσίας, σύμφωνα με τα σύγχρονα διατροφικά πρότυπα, και την αύξηση του αντιτίμου της τροφοδοτικής μερίδας από 4,50 ευρώ σε 6,40 ευρώ. Το νέο διατροφολόγιο έχει εμπλουτιστεί με νέα είδη στη βάση της απαραίτητης ημερήσιας θερμιδικής αξίας για τις ανάγκες κάθε οπλίτη, παρέχει δυνατότητα εξατομικευμένων μερίδων, ενώ θα χορηγείται ταυτόχρονα σε όλα τα κέντρα εκπαίδευσης.
