Ριζική αλλαγή στο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη αξιοπρέπεια για τους δικαιούχους
Μια σημαντική μεταρρύθμιση στον τρόπο παροχής επισιτιστικής βοήθειας προωθεί το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, αλλάζοντας ριζικά τη φιλοσοφία του προγράμματος ΤΕΒΑ. Το μοντέλο της φυσικής διανομής τροφίμων και βασικών αγαθών περνά στο παρελθόν, με τη στήριξη των ωφελούμενων να γίνεται πλέον μέσω προπληρωμένης κάρτας, την οποία θα χρησιμοποιούν απευθείας σε καταστήματα τροφίμων.
Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην αποτελεσματικότητα, αλλά και στην αξιοπρέπεια των πολιτών που έχουν ανάγκη.
Το ΤΕΒΑ, που υλοποιείται στη χώρα μας μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Επισιτιστικής και Βασικής Υλικής Συνδρομής (ΕΠ I), αποτέλεσε για χρόνια βασικό πυλώνα στήριξης ευάλωτων νοικοκυριών. Ωστόσο, το μοντέλο των διανομών συνοδευόταν από σοβαρές δυσλειτουργίες: πολύπλοκους διαγωνισμούς, μεγάλες καθυστερήσεις, υψηλό κόστος αποθήκευσης και μεταφοράς, αλλά και σημαντικές ανισότητες από περιοχή σε περιοχή.
Δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου απαιτούνταν έως και 13 διαφορετικοί διαγωνισμοί για να ολοκληρωθεί μια διανομή, με αποτέλεσμα η βοήθεια να φτάνει καθυστερημένα στους δικαιούχους, συχνά όταν οι ανάγκες είχαν ήδη οξυνθεί.
Με τον νέο σχεδιασμό, το ΤΕΒΑ μετατρέπεται σε ένα ενιαίο, κεντρικά διαχειριζόμενο σύστημα, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 και σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι ωφελούμενοι θα λαμβάνουν κάθε μήνα ένα συγκεκριμένο ποσό σε προπληρωμένη κάρτα, την οποία θα χρησιμοποιούν για να αγοράζουν τα προϊόντα που πραγματικά χρειάζεται το νοικοκυριό τους.
Η αλλαγή αυτή καταργεί ουρές, αποθήκες και προκαθορισμένα «πακέτα», επιτρέποντας στις οικογένειες να καλύπτουν τις πραγματικές τους ανάγκες. Παράλληλα, ενισχύεται η κοινωνική ένταξη, καθώς οι δικαιούχοι ψωνίζουν όπως όλοι οι πολίτες, χωρίς να στιγματίζονται.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και του διαχειριστικού κόστους. Με την κατάργηση αποθηκών, μεταφορών, ενδιάμεσων προμηθευτών και πολλαπλών διαγωνισμών, περισσότερα χρήματα κατευθύνονται απευθείας στους ωφελούμενους, αυξάνοντας την πραγματική αξία της βοήθειας, σε μια περίοδο που η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Σε επιστολή της προς τους περιφερειάρχες, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, ζητά στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, υπογραμμίζοντας ότι η έγκαιρη και ομαλή μετάβαση στο νέο σύστημα είναι κρίσιμη τόσο για την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων όσο και για την άμεση στήριξη των πολιτών.
Η φιλοσοφία του προγράμματος αλλάζει ουσιαστικά: από τη διαχείριση αγαθών, περνά στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, ακολουθώντας βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές που συνδυάζουν διαφάνεια, ταχύτητα και κοινωνική αποτελεσματικότητα.
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν η νέα αυτή προσέγγιση θα εφαρμοστεί χωρίς καθυστερήσεις και τεχνικά προβλήματα. Αν αυτό επιτευχθεί, τότε το νέο ΤΕΒΑ μπορεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής, προσαρμοσμένο στις πραγματικές ανάγκες της εποχής.
